Slim of dom

slimdomBovril and Marmite

Lees gister in Sarie oor Bovril en Marmite. Sal Rots met my stry oor wie eerste was – Bovril was. Bovril is in 1870 ontwikkel. In 1902 het dieselfde maatskappy ’n vegetariese opsie, Marmite, bekend gestel. Jou ma het besluit of die huishouding ge-Bovril of ge-Marmite.

Rots vrek oor Bovril, en saam met sy boeties het het hulle kleintyd lelike goete oor Oxo en Marmite te sê gehad. Sal net sê die bestanddele is verdag gemaak. Gebruik jou verbeelding. Dié snobisme is egter vinnig by die deur uit as Skoonma Biebs Marmite tert opgedis het!

Nou onlangs lees ek met smaak vir Rots dat wetenskaplikes meen Marmite  op jou broodjie mag dalk ‘n positiewe impak op brein aktiwiteit hê omdat dit ryk is aan vitamien B12, wat op sy beurt weer die liggaam aanmoedig om ‘”the neurotransmitter that “regulates the delicate balance of activity needed to maintain a healthy brain,” te vervaardig. Lekker slaan die blindesambok vir Rots!

So sedertdien is daar nou Slim en Dom op die inkopielysie in my huis. Slim is natuurlik Marmite en Dom – die Bovril. Ek is die verbruiker van Slim. Sweer dis hoekom my gesin my hulle persoonlike Google maak. Ek moet alles weet én kan antwoord. Dankie Marmite!

Ek het op allerhande interessanthede afgekom toe ek oor Bovril en Marmite opge-Google het, hierdie blog het my aandag getrek:

The origins of Marmite and Bovril

One word goes back to Shakespeare’s day; the other is science-fictional

‘How can Bovril be suitable for vegetarians?’ asked my husband. ‘Bo- comes from bos, Latin for an ox.’ He was staring at a label that said: ‘Beef Bovril. Beef flavoured drink.’ This is a preparation of dried granules, containing yeast extract but no beef, which therefore not only suits vegetarians but also counts as halal. I must say I shared my husband’s confusion, for there is still the tarry-looking substance in jars labelled ‘Beef Bovril: the original beef extract’, which is 43 per cent beef stock and 24 per cent yeast extract.

Bovril is made by Unilever, just like Marmite, which caused 24 hours of yeasty frenzy last week when the price was said to have been affected by looming Brexit. Marmite is simply yeast extract, first made in 1902 from by-products of brewing at Burton upon Trent.

The clue to the word marmite is on its label: a cooking pot, in French marmite. The stuff was marketed to enrich soup or stew. But marmite had been used in English since Shakespeare’s day to mean a metal cooking pot with a hook each side to hang over the fire. It was peculiar to Shropshire and the West Midlands. I don’t know why. The pronunciation was marmit. In the 19th century the word was reintroduced from French, with a Frenchified pronunciation, marmeet. In the first world war the word, pronounced in the French way, was given to a bomb or shell shaped like a pot.

Bovril takes us into the wild science-fiction, eugenic, theosophist world of the bestselling author Bulwer Lytton, who introduced the made-up word vril in his novel The Coming Race in 1871. The narrator half explains vril as being like electricity, mesmerism, or the odic force (found streaming from the fingertips, according to Baron Karl von Reichenbach, 1788-1869). Madame Blavastky got very excited by vril.

One more meaning congealed from the notion of Bovril. Bovrilise meant to boil down language like meat concentrate, as in our text-speak, or the Edwardian newspaper small ad: ‘Wanted, Sit. as Comp. by Eng. lady, 35; good Fr.; good refs.’ But this metaphoric use of bovrilise was soon forgotten, as no doubt, too, the Marmite war of 2016 soon will be.

Hoe kies ek die regte kaggel?

Dit is ‘n feit dat die Suid-Afrikaanse elektrisiteitskrisis ‘n aantal jare gaan duur. As teenvoeter  bied ‘n kaggel  die belofte van konstante, snoesige hitte en ‘n  ligbron deur selfs die ysigste koue en  beurtkrag donkerte!

Kaggelkoop is nie perdekoop nie.

Jou kaggel is nie ‘n elektriese apparaat wat met die klik van ‘n skakelaar sy funksie vervul nie. Dit is ‘n langtermynaankoop en deel van jou huishouding en leefstyl.

  • Dit gaan aandag en sorg vereis, maar sal op ‘n koue, donker aand aan die stoutste verwagtinge voldoen, omdat jy moeite gedoen het om die eenheid se funksionering en sy verhouding tot sy omgewing te verstaan .
  • Het die kaggel ‘n waarborg op die herd? Is daar installasie waarborge? Is onderdele en skoorsteenstukke vrylik beskikbaar?

 

Watter kaggel sal die beste by jou dekor en leefstyl pas?

As jy ‘n kaggel benodig wat heeldag op koue dae moet brand, is die stadige ontbranding of houtkaggel die beste keuse. Hierdie tipe kaggels is meer  ekonomies oor lang periodes, maar onthou dit is ‘n permanente installasie en daar is onderhoud aan verbonde.

Vir mense met beperkte ruimtes, professionele persone en stadsbewoners wat kits verhitting vereis of vir wie dit onprakties is om ‘n hout kaggel te installeer, is biobrandstof of gas ‘n ooglopende keuse. Biobrandstof en gaskaggels ’n kleiner hittekapasiteit teenoor groter houtkaggels wat groot areas met gemak verhit.

Daar is verskeie faktore wat die ideale kaggelgrootte vir jou  vertrek bepaal:

  • Estetika
  • Hitte benodig
  • Aantal vensters
  • Plafonne
  • Oop plan en/of dubbel volume
  • Buiten bekostigbaarheid en styl, moet huiseienaars ook die praktiese werking van elke tipe kaggel oorweeg.
  • Kan jy ‘n skoorsteen installeer? Indien nie – word die verskeidenheid kaggel opsies aansienlik kleiner.
  • Die grootte van die vertrek sal ‘n invloed hê op die tipe en grootte kaggel wat jy kies.

Hittekapasiteit

Kaggels se hittekapasiteit word uitgedruk in kilowatt hitte uitset (KW) of kubieke meter (m³). In tipiese Suid-Afrikaanse toestande, kan 1 KW ongeveer 20 kubieke meter verhit.  Hierdie waarde sal verminder in uiterse koue, soos onder vriespunt.

  • Bepaal die volume van die vertrek met die  formule lengte x breedte x hoogte byvoorbeeld: 4m x 5m x 3 m = 60 m³ (kubieke meter).
  • Indien die vertrek ‘n groot oop leef area (sit-, eet- en kuierkamer)is beskou die hele spasie as een vertrek.
  • Voeg 30m³by jou totaal om enige koue lug wat van aangrensende oop spasies na die hittebron sal stroom, te akkommodeer.(Sulke oop spasies is gewoonlik gange, oopplankombuise, ontvangsareas, trappe, dubbel volume dakke, ens.)

Ten slotte

Al het kaggels ten doel om verhitting te verskaf, doen almal dit nie gelykwaardig of op dieselfde wyse nie.

Sommige kaggels is ekonomies bekostigbaar en energie doeltreffend, en ander is makliker en skoner  om te gebruik.

Kies wys.

Sluit aan by ons Facebook familie en bly op hoogte van nuttig inligting en inspirasie:

https://www.facebook.com/heatwavepolokwane

Ander nuttige skakels:

www.lekkerfireplaces.co.za

www.heatwave.co.za

www.beautyfires.co.za

www.italianvibes.co.za

Liewe Persoon

Ons het almal iemand nodig om na ons te luister

penpunt

Waar die hart van vol is …

Country Living in South Africa

Sharing my life and experiences close to the earth.

Dream Desire Achieve

The dreams you desire can be achieved, for with God nothing is impossible.

Little Fears

Tales of whimsy, humor and courgettes

de Wets Wild

Disappearing into South Africa's wild places... Again!

Awethentiq®

blessedbeyondrecognition®

Ekmyselff

dit is wat dit is, ek is ook wat ek is

'n Skrywer se blok

Kortverhale, gedigte en sommer enigiets met die lewe te doen.

Life according to C

To become remarkable, hold yourself accountable