Epiese lewenslied al word jy karnuffel

Wat maak jy as jou asem opraak en jou moeg se moeg se moeg met jou ploeg. Wat maak jy as jy nie meer kan of wil nie? Jy raak stil en sit jou moeg en seer voor God se voete neer, en sing jou lewenslied voor Hom uit. Soos Job.

Job van Hoofstuk 1 in die Bybelboek is reeds platgeslaan, maar uit sy mond kom net lof. Ek sit altyd, wanneer my asem opraak en ek wraggies nie meer weet nie, maak my oë toe om Job hier in die eerste hoofstuk op te roep. Want hy het lank voor my diepe trauma beleef en oorleef.

Hy het gesê: “Toe ek gebore is, het ek met niks in hierdie wêreld ingekom nie. As ek uit hierdie wêreld uitgaan, sal ek weer sonder enigiets weggaan. Wat ek het, het die Here vir my gegee. Die Here het dit ook weer weggevat. Die Here moet geprys word!”Job 1:21DB

Vanoggend beskryf Stephan Joubert Job se lewe as ‘n lewenslied van epiese proporsies al is hy gekarnuffel deur die lewe.

Iemand het met my skoonma se dood vir my gesê sy admireer ons gesin, want midde-in on seer sing ons soos die Australiese thornbird. Die legende is dat wanneer dir voëltjie, prooi van wat ons as ‘n laksman ken, deur ‘n doring deurboor, sterwend, aan ‘n tak hang, die thornbird sy mooiste lied fluit. Sjoe.Ons het nie so gevoel nie, maar wat die vrou gesien het was dat al was ‘n swaar verlies, ons ma se geloofsvoorbeeld en lewe het ons genoop om in lof en liefde deur die swaar te werk. God se genade was ons steun om ons beste in ons swaartste tyd te wees.

Job het sy geloof in God nie een oomblik laat weifel nie. Van Hoofstuk 1 tot 42 is daar uit alle oorde – sy vrou, sy vriende en selfs sy eie gemoed – aangepor om sy geloof te verloën. Job se geduld en geloof het gewen. Lof deur seer en pyn en twyfel. Kyk net hoe eindig Job se lewenslied.

“…Die Here het gesorg dat dit baie beter met Job gegaan het in die tweede deel van sy lewe as in die begin. Hy het nou sommer baie vee gehad. Daar was 14 000 skape, 6 000 kamele, 1 000 spanne osse en 1 000 donkies.” Job 42:12 DB

Want ons God is groot en goed en wys en vir altyd. Kom ons sing ook epiese lewensliedere tot Sy eer deur Jesus se liefde in hierdie wêreld vir mekaar te wees. Met Job se geduld en die wete dat Jesus vir ons die ewigheid gewen het. Job het nie daardie voorreg gehad nie.
Kuns: Hanlie Kotze

Kosmos I

I

Die gedroogte pienkpers kosmos, versigtig op ‘n velletjie papier en agter sellofaan verskuil, val uit my studentebybel.

Die onthouboks gly oop. Dit was van K, my studenteliefde. Die April toe ons  gekys het, het hy my uitgeneem na ‘n omie se plaas, waar die kosmos hemelhoog in plate gestaan het. Hy het met sy Volla tot sover hy kon, die veld ingery, en daar onder die blou Hoëveldlug, omring deur wit, pienk en donkerpienk kosmosse, my gevra om sy nooi te wees.

So paar weke later maak die klank van klippies teen my koshuiskamerruit my wakker. Die Kollegemanne het kom sêr, en my outjie staan buite met die hele hoëveld se kosmosse in sy arms, net vir my.

Ag, ja…soete herinneringe.

II

Wille KJare gelede stap ek skoorvoetend en dikbek, ‘n groentjie gemeenskapskoerant joernalis,  ‘n kunsuitstalling in Bethal Stadsaal binne. Vies, want iemand anders kan nie hulle verpligtinge nakom nie, en nou moes ek alweer instaan om die dorp se BBP’s te kiek.

In die foyer staan hy. ‘n Asembenemende mooi paletwerk van kosmos. Nie die koperpotjie tipe prentjie nie, nee, woes en wild met blertse wit, pienk oranje en skelrooi. My hart klop in my keel. Ek is pas-geskei, arm soos ‘n kerkmuis, maar hy lok vir my nader. R999. Bliksem, dit was ‘n fortuin in 1982!

Die skildery, vertel die kunssmous my is George Boys. Bekend vir paletwerk van die moderne soort. Gesog by die BBP maatskappy en individue van sy tyd. Ek weet net, hy het die ene net vir my geskilder. Buite sy gewone werk. Wille Kosmos word myne na ek huistoe jaag om my tjekboek te gaan haal. Ek skryf ses vooruitgedateerde tjeks uit en weet ek drink water en eet droë brood vir die afsienbare tyd, ten minste kan ek na die verruklike Wille Kosmos kyk terwyl ek hongerte beveg! Dis soveel jare gelede, maar nog nooit het die wilde, passievolle skildery my hartklop laat taan nie. “What you seek, is seeking you.” Rumi het waar gepraat.

III

troukosmosEk ontmoet vir Rots. Ons troudag breek aan en 15 minute voor ek in die troukar klim, daag ‘n reuse ruiker op. “Sien jou in die kerk,” in my geliefde se skuins handskrif.

“Ah, my man is romanties, ek gaan gereeld blomme kry”, bêre ek in my ampermevrou hart. Bwahaha, dink weer. As die matrone in die hospitaal hom nie betrek het nie, was ek die enigste ruikerlose nuwe mamma in die kraamsaal.

Ons is so vier jaar getroud en pas op Pietersburg (nou Poloniekwane) geanker, toe ons die jaarlikse skou bywoon. Dis koud en winderig en ons soek so in al die sale skuiling.  In ‘n klein kiosk sien Pieter die kosmos op klei raak. “Daar, dis sommer vir al die blomme wat jy nooit kry nie,” en hy koop summier die twee kleiborde wat nou al jare mense by ons woonplekke se voordeur groet.

En sedertdien, is ek met kosmos in waterverf  en  op sy verras.

IV

My liefste Skoonma-Ma, Biebs, het ook nie van koperpotjie kosmos gehou nie. Toe sy 75 jare vier, het ons klomp kinners vir haar vuilpienk kosmos mooi geraam bokant haar bed gehang. Toe Biebs self die kosmos in is, en ons haar aardse huis moet pak, toe gee my boeties en sussies haar skildery vir my.

biebskosmos

Nou maak al die onthougoed so oral in my huis ‘n klein kosmos van my eie skepping. Geseënd voel ek, want ek lees kosmos is van die Grieks en beteken ‘n gebalanseerde heelal!

Waarna jy soek, soek ook na jou…

24785401_1710051799026913_2165353082811654114_o Ek is gistermiddag vodde gewerk, en blaai blaaskanstyd sommer so deur die Vuisboek. Boem! Tref die Hanli Kotze skepping my! Sy het die mooi net twee minute vantevore gepos op haar muur met ‘n te koop boodskap. Ek het nog nooit so vinnig geskarrel om iemand te bel nie!

Ek het haar mooi kuns en woorde in LÉÉF tydskrif leer ken. Toe op ‘n dag bt my gunsteling gallery vier afdrukke gekoop en laat raam.  Jare gelede in Potgietersrus, het ek  in ‘n oudhede/kunswinkel ingestap  en daar tref ek “Jan en die boontjierank” aan. Hy hang in my gang, daar waar ons baie verbyloop en inloop, en hy praat en gee jou drukkies en herinner ons ewige huis is nie hierop die ondermaanse nie.

Vier afdrukke met die mooiste mooi woordwonders soos net Hanli kan, stil my verlange na my geliefde Camdeboo en Great Expectations huis so ver daar in Graaff-Reinet.  Die een skildery se woorde: Ons huisie wag oopmond….. ag, ek pak sommer.

En so neffens die ablusie/dinkplek/troon, bokant die mooi groen Ouma emmer en koos, hang vier plekmatjies met Hanli-woordkuns.

My liefde het na baie

draaie op die highway beland

Jy bou vir my ‘n baksteenhuis

na my verre reis

voel ek tuis”

en

“Jy bring vlerke vir my woorde

‘n oseaan om in te vlieg

En ek reis

      ek reis

na ‘n plek met space

Ek het toe ek Soek-soek opraap, die geleentheid om met haar te gesels oor wat my so ontroer dat ek die skildery wil koop. Lekker dat sy wil weet.

Dit is my kinderlike oortuiging dat vir ons, elke-haar-getelde lieflinge, is daar met Sy wonderbare hand ragfyn bedraad al die boeke en kuns en mense wat inspireer en wanneer die tyd reg is, jou pad kruis . Daai heilige toeval, daai onverwagse geluk, ‘serendipity’ soos die Ingelse sê. Daardie oomblikke is dikwels klein bekeer momente, soos Izak de Villiers een Pinkster in Polokwane vir ons geleer het.

Gister het God vir Hanli en my weer laat paaie kruis. Sy pas Soek-soek klaar geskilder en ek diep onder die indruk van genade wat ek weer die week ervaar het.

Terwyl ons so oor die telefoon gesels, voel dit asof Hy sommer so ons hare deurmekaar vryf en sê: “A, my kinders, dis hoe julle saam moet loop en My eer.”

Met lekker warm harte het ons mekaar gegroet. Soek-soek kom Maandag by my bly. Ek het klaar hangplek in my kantoor sodat ek deur my werkdag sal kan opkyk en onthou van stormsee en engele en genadevissies en heilige toeval.

Musikale onthou

20170803_122846

Kosbare herinneringe het onlangs so woerts by die onthouboks uitgeglip toe Bab vra of sy die blou bliktrommel vol langspeelplate mag kry. Toe ons die trommel oopmaak lê baie Sondae se onthou heel bo – Reader’s Digest “Music for you.” Ek maak die blou houer oop en heel bo lê die omslag met die Russiese skilpoppe.

My pa was passievol lief vir klassieke musiek. Hy het die versameling van Reader’s Digest in 1968 aangekoop. Tien albums met die mooiste omslae in ‘n koningsblou boks. Eric Robinson was die versameling se samesteller.

Wat ek geniet het is die verduideliking agterop elke album van die snitte se komponiste en so bietjie agtergrond. Die ballet album en die Russiese komponiste se album het my gunstelinge.

Sondag namiddag was die ritueel dat my pa op die poef, waarop sy stinkkaas voete altyd gerus het, die skaakbord opgestel het. Hy het ons geleer skaak speel. Die album van sy keuse is op die draaitafel geplaas en met sorg is die naald op die plaat neergesit.

Ons het nooit dadelik begin met die skaakles nie, hy het altyd eers so terug in sy leunstoel gesak en met toe oë gewag dat die musiek begin. Ademloos het ek by sy voete ook gesit en wag.

20170803_122906

“Hoor jy hoe skilder hulle met note, kan jy die sonstrale sien, kan jy die kerklokke hoor? En die skadu van die blare…” Dan bly Pa stil, en hy begin dirigeer, op die maat van die musiek.

Ek besluit na die onthou-oomblik, om op te lees oor die komponis en die musiek “The Great Gate of Kiev.” Dis nogal interressant.

Mussorgsky se Pictures at an Exibition is ‘n versameling musiek geïnspireer deur skilderye van sy geliefde vriend Victor Hartmann. Die komponis was hartverskeur na die skielike dood van sy vriend in 1873. Hartmann was maar 39. Ironies genoeg is Mussorgsky in 1881 ook op die ouderdom oorlede.

Na Hartmann se dood het die Russe ‘n uitstalling van Hartman se werk in sy nagedagtenis gereël. Mussorgsky het ook binne ses weke ‘Pictures at an Exibition’ gekomponeer. Elke stuk is op Hartmann se skilderye, sketse en kostuum ontwerpe geskoei. “The Great Gate of Kiev” het as inspirasie ‘n ontwerp van Hartmann vir ‘n groot goue hek vir Kiev, die hoofstad van Oekraïne. Hy het die ontwerp aanvanklik ingeskryf vir ‘n kompetisie na die Tsar ‘n sluipmoordpoging vrygespring het. Die kompetisie se tema was te makaber en is later gekanselleer.

Mussorgsky se komposisie wat blitsig in 1874 neergepen is, is eers vyf jaar na sy afsterwe in 1881 gepubliseer. Sy vriend en kollega Nikolai Rimsky-Korsakov het in 1886 ‘n bundel die lig laat sien.

Kom luister saam. Ek sit elke keer weer by my pa se voete.

Lukraak lekkerte


Ek laaik om so lukraak goed raak te lees of te sien. Soos hierdie mooi van ‘n skilder wie ek nog nie voorheen raakgeloop het nie. Wat ‘n lekker ontdekking!

Die skildery laat my gedagtes oral heen galop:

Ek sien ouer ekke wat vir jonger ekke vertel ons het oukei uitgedraai. Dat kleintyd se seer net groeipyne was…

Dan as weer so kyk, sien ek vriendinne wat saam die pad loop.

Dan weer, my wonderlike verhouding wat ek en my skoonma Biebs gehad het. Ek aan flarde oor my selfmoord-ma, en sy, ma van vier seuns. Ons het saam geloop, en was geseën soos Naomi en Rut.

Dan weer, sien ek my Bab wie se hand styf in myne bly. Soms as ek swaar dae het, lei sy my, dan weer ander dae is ek die leier en sy volg…

Die skildery getiteld ‘Mystical Conversation’ circa1896 praat met my binneste. Die skilder is Odilon Redon.

Ek het hieronder ‘n stuk oor sy werke gespoeg en geplak van die Wikipedia. Die skilder het die wens uitgespreek dat sy werk moes toon dat lig oor donker seëvier.

As ene wat Bloubekruip alewig ‘n ruk aan sy wurgketting moet gee, en dit goed leer doen het, reken ek dis hoekom dié kuns met my praat.

Kyk saam…

Odilon Redon

“Those were the pictures bearing the signature: Odilon Redon. They held, between their gold-edged frames of unpolished pearwood, undreamed-of images: a Merovingian-type head, resting upon a cup; a bearded man, reminiscent both of a Buddhist priest and a public orator, touching an enormous cannon-ball with his finger; a spider with a human face lodged in the centre of its body. Then there were charcoal sketches which delved even deeper into the terrors of fever-ridden dreams. Here, on an enormous die, a melancholy eyelid winked; over there stretched dry and arid landscapes, calcinated plains, heaving and quaking ground, where volcanos erupted into rebellious clouds, under foul and murky skies; sometimes the subjects seemed to have been taken from the nightmarish dreams of science, and hark back to prehistoric times; monstrous flora bloomed on the rocks; everywhere, in among the erratic blocks and glacial mud, were figures whose simian appearance—heavy jawbone, protruding brows, receding forehead, and flattened skull top—recalled the ancestral head, the head of the first Quaternary Period, the head of man when he was still fructivorous and without speech, the contemporary of the mammoth, of the rhinoceros with septate nostrils, and of the giant bear. These drawings defied classification; unheeding, for the most part, of the limitations of painting, they ushered in a very special type of the fantastic, one born of sickness and delirium.”[15]

The art historian Michael Gibson says that Redon began to want his works, even the ones darker in color and subject matter, to portray “the triumph of light over darkness.[16]

Redon described his work as ambiguous and undefinable: “My drawings inspire, and are not to be defined. They place us, as does music, in the ambiguous realm of the undetermined.”[17]