Fado

fado

Ek het vandag ‘n eina hart. My gemoed is seer. Wens ek was Portugees. Dan kon ek ‘n fado sing.

‘n Fado deur ‘n man gesing is gewoonlik oor die swarigheid van die lewe, die stand van politiek, sy verlore liefde. Ek sal maar soos een aantrek om ook so te kan sing. (Ek het hoeka eerder saam met die seuns alt nader aan tenoor gesing in sangklas)

Ek sal so diep van binne my siel die seer ophaal, en elke letter sal met trane en bloed bedruip wees. Want net so min as die Portugese sanger met sy hartseer sy wêreld kan verander, net so min kan ek verander aan dit wat my so beswaard laat voel.

Die wete dat die vieslik, verbale raasbekke na links en na regs in Suid-Afrika regkry dat die meetse van ons alweer soos skape wat vir die wolf skrik, op ‘n bondel gejaag word en ineen krimp van angstigheid en kommer – dit maak my binnekant swaar en seer. Die wete dat ‘n toebek is ‘n heelbek, maak my seerkwaad.

Rêrig, ek wil nie so leef nie.

Weet nie van jou nie.

Ek skryf dan maar ‘n Afrikaanse fado.

Wat sal jou gelukkig maak?

Jy is so kwaad

Jy bly so aanhoudend ontevrede

Elke dag is daar nuwe rede vir jou woede

en alles, alles begin en eindig by my.

My ligte vel

My on-Afrika herkoms

Ek het nie gevra om hier te land nie

Ek verstaan net so min soos jy

Vertel vir my

Wat wil jy van my hê

Suid-Afrika – wat wil jy van my hê?

Wat is die antwoord.

As ek voor jou kom staan – wat is die antwoord wat jy sal gee?

Dit maak so seer – want ek weet

jy weet ook nie.

Kolonialisme

Kapitalisme

Afrikanisme

Snobisme

Sinisme

Watter isme, watter isme?

Waarom is jy nie lief vir my

Wat moet ek gee, wat moet ek doen

Dat hierdie seer einde kry?

Nee, ou Lekkervurig, dié  klink soos ‘n Jermiade… luister eerder die  onverstaanbare Fado Da Saudade – Sielslied van verlange:

 

Die vrou fado net so snikkend mooi…..

 

“Although taking many forms, as it is sung differently in Porto, Coimbra and Lisbon, the Fado is, by self-earned right, the very expression of the Portuguese soul.

In Lisbon and Porto we can find the sung Fado (Fado Cantado) in the oldest parts of the city, in the taverns or Fado houses. They are small, old, with cold walls, decorated with the symbols of this form of song in these two cities: the black shawl and the portuguese guitar.

The man that sings Fado usually does it in a black suit. He sings his love affairs, his city, the miseries of life, criticizes society and the politicians. He often talks about the bullfighting’s, the horses, the old days and the people already dead, and talks, almost every time, of “saudade” (longing).

But where did the word Fado came from? It came from the Latin fatum, which means fate, the inexorable destiny that nothing can change. That is why Fado is usually so melancholic, so sad: as it sings that part of destiny that was opposite to the wishes of its owner. The woman sings always in black, with a mournful voice, and usually with a shawl on her shoulders. She sings the love and death: the death from the loss of love, the love lost to death…

This way of singing shows, in a certain way, the spirit of the Portuguese people: the believe in destiny as something that overwhelms them and to which they can’t escape, the domination of the soul and heart over reason, that leads to acts of passion and despair, and reveal such a black and beautiful sorrow.”

Lees meer hier:

http://www.lisbon-guide.info/about/fado

https://en.wikipedia.org/wiki/Fado

Klik, klik – wensdenkery

dorothy

Wanneer verandering plaasvind, hetsy in die wêreld om jou of aan jou binnekant – jou emosies of uitkyk,  ervaar mens maar ‘n gevoel van magteloosheid. Ek dink dis soos Dorothy in die Wizard of Oz gevoel het toe die tornado haar in Kansas opgesuig het en in Oz uitgespoeg het. Daar waar jouself skielik in ‘n woeste vorteks bevind. Jy weet deur hierdie chaos moet jy kom, oorlewing ter wille. So, na my mening is baie Suid-Afrikaners in ‘n skaamkwaad-woede  of vingerwysende-dis-jou-skuld vorteks vasgevang. Ons beter anderkant probeer uitkom.

Ons land se mense is oral moerig, kwaad. Dis rerig asof die ketel gaan droogkook en uitbrand. Soveel wreedheid en moordlus. Soveel korrupsie en anderpad-kykery. Soveel moddergooiery. Soveel dubbelstandaarde en argumente. Die pers radiostasie is op die oomblik die kersie op die koek.

Ja,Tumi het tekere gegaan. Maar wraggies hoe sy in die middel van wie verteenwoordig Afrikaanses nou – die sanger of die uitgewekene in Nederland – beland het, gaan my verstand te bowe.

Ek sweer ek het in ‘n paralelle wêreld na ‘n ander radiouitsending geluister.Dis hartseer dat ons so gou op sosiale media reageer en vure aanstook.

Die analogie wat Tumi  gebruik het, of wat ek in die ander radio-uitsending gehoor het, was dat Apartheid (nie witmense nie) se gevolge is soos ‘n boelie wat uitgehaal word omdat hy iemand se fiets gevat het. In plek van straf vir die boelie, word die benadeelde kind aangesê om die fiets met die boelie te deel. Dis wat ek gehoor het. Ek dink dis nogal ‘n goeie analogie.

Wat ek ook gehoor het is dat Tumi dink mense in hulle nou persoonlike perspektiewe, baie soos die rondloperbok is wat op die ou einde aan ‘n paal vasgemaak word om sy gewoonte te breek. Die bok loop daarna al in die rondte en net so ver as wat die riem hom toelaat. Hy raak so gewoond aan sy sirkeltjie, dat wanneer die riem verwyder word, sal die bok aanhou om in die aangeleerde paadjie te beweeg.

Ek is Afrikaans, wit, middeljarig. Ek hét uit Apartheid gebaat. Kon middernag in die strate rondjol as student, is ‘n goeie opvoeding gegee, kon gaan studeer, kon doen wat ek wou. Nes duisende ander soos ek.

Ek hou nie van Steve Hofmeyr – die middeljarige weergawe nie. Hy is vir my opsweperig Dis maar ek.  Ek hou ook nie partikulier van Martin Bester (te nasaal) of Rian van Heerden nie (probeer te hard).  Ek hou van Tumi as sy nie so skel lag nie. Ek mis vir Diane Broodryk – sy het styl gehad. Ek hou baie van Amore Bekker en Marieta Kruger – hulle bedryf mooi Afrikaans vir my. Maar dis ek, ek verwag niemand om my opinie te deel nie. So blaas maar so 10 bar af toe!

Ek hou nie van die Prez en klomp politici van verskeie oortuigings nie. Ek hou ook nie van Orania-denkers nie. Dis my keuses en voorkeure – al die laaik en ek-laaik-nie. Maar dit gee my nie die reg om liederlike dinge te skryf of ander mense af te kraak en in die massa soos ‘n gogga te kere te gaan nie. My opinie word reeds hier nou te veel na my smaak gelig.

Hier is die ding – mense is erg opgesweep.  Hier in Polokwane sou Martin Bester van die pers radiostasie kom optree namens ‘n plaaslike diereversorging-organisasie.  Onthou sulke besprekings word byna ses maande voor ‘n optrede bespreek.  Hoe sal die hondeliefhebbers nou kon raai wat op 12 September – twee weke voor hulle konsert sou gebeur. Die moerigheid oor wat mense dink hulle gehoor het, het nou veroorsaak dat die konsert gekanselleer is, met vieslike kommentare op die arme welsynsgroep se Vuisboekblad.

Nou wonder ek so in my enigheid – bereik hulle enigiets om die konsert te boikot? Vra hulle, hulle kaartjiegeld terug van die hondebeskermers? Gaan hulle vrywillig (die gesiglose hulle wat so tekere gaan) hulle R100 kaartjies in skenk om die brakke te help. Wed jou NEE.

Lekker in ons moerigheid, word ons presies soos diegene wie vere voel vir reg en geregtigheid in ons land. Die hulle is ons, julle! Tyd om te besin oor uitsprake, te luister met kalm en oop gemoedere en mekaar die hand te reik en saam deur die storm kom!

Wens ek kon soos Dorothy my hakkies klik en alles kom reg.

Net so.

NS. Lees hier oor woede.

https://aeon.co/essays/there-s-no-emotion-we-ought-to-think-harder-about-than-anger

Lê jou eier: Koos Komkommer se omkom

Skorsie

BYSKRIF:
Bantingland is tot in sy fondasies geruk deur die grudood van geliefde sanger, Koos Komkommer. Ons fotograaf, Piet Patat, het hierdie nie-vir-sensitiewe-kykers-foto op die toneel geneem. Majoor  Martin Murgpampoen het dit beskryf as die grusaamste moordtoneel in sy luisterryke loopbaan. “Dat Koos Komkommer uitmekaar gerasper aan sy einde moes kom. So jong komkommer so gou weg, met soveel om nog te bied,” het hy ontsteld gesê.

 

Die storie agter die foto:

Koos Komkommer se omkom

‘n Bloedstollende gil breek die oggendstilte in Volroommelkstraat. Gou is almal uit hulle huise om ondersoek in te stel. Bertie Beet sien vir Ursula Ui voor nommer 11. Sy kan nie ophou gil nie. Bertie gryp haar vas. “Ursula, wat makeer?”

“Koos…Koos…ag dis aaklig!” Ursula beduie na die huis. “In die kombuis, Koos is aan flarde…” snik sy.

Bertie pluk sy selfoon uit om die polisie en nooddienste te skakel.

*********

“Majoor, kom gou,” roep Sersant Sannie Sampioen na die beroemde Bantingland speurder Majoor Martin Murgpampoen.

Hulle is na ‘n moordtoneel ontbied.  Die noodoproep het vroegdag van beroemde sanger, Koos Komkommer, se paleisagtige, neo-klassieke boerpampoenwoning gekom. Koos se minnares, Ursula Ui en ook sy persoonlike assistent, Annie Aspersie, het na bewering op die grutoneel afgekom.

Majoor Martin Murgpampoen stap die kombuis binne. Daar op die werksblad lê Koos Komkommer in duisend flardes. Hy ril. Wat ‘n wrede dood. Lewend gerasper.

Koos het dan net verlede week sy nuwe album “Tamatie en Komkommer Slaai” bekendgestel. Wat ‘n verlies vir Bantingland.

Annie sit snikkend eenkant. Majoor vra dat sy eerder na ‘n ander vertrek geneem word. Toe sy opstaan, merk hy ‘n flenterjie Koos aan haar regop opdoenhare.

“Annie, hoe kry jy ‘n stukkie van Koos in jou haredos,” vra hy kwaai.

Annie struikel teen die deurkosyn van skrik. Tot almal se verbasing begin sy histeries te kere te gaan.

“Hy het my nooit erkenning vir my harde werk gegee nie. Nie ‘n asseblief of dankie nie, niks. Die finale strooi was die liefdesverklaring op sy nuwe album se omslag.  ‘Ursula Ui – my muse en liefde van my lewe.’ Pfft, wat van my, wat altyd daar was vir hom? Iets het in my gebreek, dit was die rasper of die asynbad.  Ek kon nie meer nie…”

“Wat is hierdie op jou kraag Annie,” vra Murgpampoen en vryf sowaar ‘n broodkrummel raak!

“Ek het ‘n medepligtige gehad,” snou sy Majoor Murgpampoen toe.

“Ek het gedink jy kon dit nie alleen vermag nie. Annie, Willie Witbrood is dan uit Bantingland verban, waar het jy met hom kontak gehad?”

Annie lag hard. “Jy weet hy sal enigiets vir botter doen! Hy het die daad gepleeg.”

Majoor Murgpampoen vryf oor sy knobbelrige geel ken.  “Waar is Witbrood nou?”

“Hy het in die koi-dam geval oppad uit. Hy is viskos,” antwoord Annie en wys na die dam in die tuin. Sowaar, daar dryf krummels.

“Annie Aspersie, jy word in hegtenis geneem vir die moord op Koos Komkommer. Sersant, boei haar en vat haar weg.”

____________________________________________________________________________________________

 

Copy & Paste die volgende paragraaf onderaan jou blog:

Om die inskrywings van verskillende bloggers in Lê-Jou-Eier te geniet of om self ‘n eier te kom lê wat ons kan uitbroei en grootmaak, klik op die volgende InLinkz skakel:

 

Vir die reëls van hierdie eier-boerdery, om raad te kry oor hoe om deel te neem en om elke week se aankondiging van die nuwe onderwerp te sien, besoek die volgende skakel by Dis Ekke. Onder hierdie kategorie, kyk na die blogposte Lê-Jou-Eier: Reëls (2017-08-22) en Lê-Jou-Eier: Hoe neem ek deel? (2017-08-22). Laasgenoemde blogpos is opdateer op 2017-09-05.

 

Mooi, mooi 15


“Be the one who nurtures and builds. Be the one who has an understanding and a forgiving heart one who looks for the best in people. Leave people better than you found them.” – Marvin J. Ashton

Sandro Botticelli – La Primavera (detail)

Time is like a river.
You cannot touch the same water twice,
because the flow that has passed
will never pass again.
Enjoy every moment of life!” ~Moonlight Wisdom

 Image via Worth 1000

Lê-jou-eier: Gee my vir ‘n boom, asseblief

 

Tombstone-Digital-Stamps-plain

Niks – want ek is nie daar nie. Ek is huistoe, by my Pa.

My lyf, wel dis ‘n ander storie.

My gesin sal na my heengaan ‘n briefie aan die testament kry, wat so lui:

“My liefstes

As julle hierdie lees, is ek vooruit huistoe. Onthou net, niks begrafnis- en grafdramas nie. Ons het mos saam genoeg aan ontsteltenis beleef rondom doodgaanwense wat nie volvoer is nie.

Die lyf waarin ek hier op aarde in geleef het moet julle veras, of verys. Ek het gehoor mens kan nou ‘n liggaam laat verys* en verkrummel.  Of liewer, Kry een van daai boom “pods”*, en ‘n boom wat by Great Expectations sal aard. Een wat sterk sal staan en skadu op ‘n  warm Karoo somerdag sal maak om koelte en skuiling te bied. Of as julle nie lus is nie, maak ‘n gaatjie met die grondboor by die peperboom in Great Expectations se werf, en gooi my as daarin. Bemesting vir die skaduboom. En as die kaktus so mooi blom, onthou.

20170317_082045

Ek sal dan kan, soos ek in my liefhê vir julle, en julle vir my, skuiling teen die wêreld se aanslae en die lewe se seer gebied het, vir die boom voed om stilte en skadu te bied vir iedereen wat teen sy stam kom leun of kom sit.

Onthou my as die een wat die klein dinge met groot liefde gedoen het. Die botter op elke hoekie van die brood gesmeer. Nee, onthou soos julle wil, of nie.

Leef julle lewe voluit, daai strepie tussen begin en einde, hy tel.  Onthou net: as die begin begin, begin die einde.

Liefde altyd

Rina-ryni-ma-ena-edna-mother-sharofski

NS. Ek was altyd lief dat ek nooit deur julle op my noemnaam genoem is nie. Vele rolle in ‘n vol lewe. Ja, toe, ek wou net vir oulaas my sê inkry. Hehe.

Na- naskrif (Amper vergeet ek)

Burial pod of Capsula Mundi coffin

biodegradable-burial-pod-memory-forest-capsula-mundi-3

biodegradable-burial-pod-memory-forest-capsula-mundi-8

Ek sou  egter verkies om in my Karootuin, ‘n boom te word. Sê nou net my buurboom en ek baklei oor ‘n sonkolletjie…..

Bevriesing tot bemesting

 

So – veras of verys, die uitkoms is dieselfde.

Stof tot stof, as tot as, deel van die siklus van lewe en dood.

Gee my vir ‘n boom  groot asseblief.

In ons Karootuin, asseblief.

____________________________________________________________________________________________

Copy & Paste die volgende paragraaf onderaan jou blog:

Om die inskrywings van verskillende bloggers in Lê-Jou-Eier te geniet of om self ‘n eier te kom lê wat ons kan uitbroei en grootmaak, klik op die volgende InLinkz skakel:

Vir die reëls van hierdie eier-boerdery, om raad te kry oor hoe om deel te neem en om elke week se aankondiging van die nuwe onderwerp te sien, besoek die volgende skakel by Dis Ekke. Onder hierdie kategorie, kyk na die blogposte Lê-Jou-Eier: Reëls (2017-08-22) en Lê-Jou-Eier: Hoe neem ek deel? (2017-08-22). Laasgenoemde blogpos is opdateer op 2017-09-05.

Oor eie skoenveters en geloof

 

21314571_1106631052800857_7383305013899024090_n

Ek kyk die Boekklub. Mal oor die reeks. Die toneel onlangs waar twee jongmense koffie drink en hulle seer met mekaar deel, laat Gemoedsbekak se laai in die onthouboks oopvlieg.

Die gemoedsbekakking het my lewe deur so wegkruip, wegkruip, net so waar ek nie mooi kon sien nie, agter my aangesleep en nader gekruip. “Sy is ‘n boekwurm, sy is bederf, sy is….” Soveel maniere om my te beskryf.  Niemand het gesien hoe skeiding van van my ouers en koshuis toe, stadig diep binne my die bekruiper help om sy lê kom kry nie. Ek ook nie. Ek het maar so Hushpuppy hanghond gesig, en is maar ernstig van geaardheid, so die swaar in my borskas het ek metterwyl gewoond geraak.

Met my pa se skielike dood, ons drie vroumense se oppak om weg te trek terug na ons wortels, my weggaan uit Ouma se huis Tukkies toe,  my ma se tweede huwelik, my afstudeer aan my graad, ma se selfmoord, my Sus nog op skool, my eerste huwelik, my wegtrek van my familie, die daaropvolgende egkskeiding – die vorteks waarin ek  my bevind het, was kragtig en alles in sewe jaar geprop. Tyd vir jammerkry en bedruk voel was daar nie. Oorlewing. Een voet voor die ander. Meganies deur elke dag. Konstant in veg modus, vlug kan jy nie.

Saam in die seer gat wat my ouers se dood gelos het, wikkel ou Gemoedsbekak sy donker lyf nog lekkerder in die middel van my wese in. Knus maak hy en Seer elke hoekie van my borskas vol. Ek voel nou nog daardie onrus van hulle skommelry in my binnekant. Ek leer swaar sug, jy weet, daai sug wat as hy op die grond val, sal gras nooit weer daar groei nie. So erg.

Ek skrik my boeglam toe Rots my lewe instap. Ek moes meestal maar self sorg, en hier kom hy, en is lief vir my en my donker binnekant. Ek en Gemoedsbekak skrik ons in Denmar in. Daar, met terapie en Prozac, leer ek dat jy kan oorleef as jy wil. Gemoedsbekak mag nie lêplek in my binneste kry nie. Ek kry hom weer so half sluipend agter my, maar sy asem bly blaas agter in my nek, net so waar ek hom nie kan bykom nie.

Ek ervaar egter ‘n ander monster. Afstomping. Die Prozac het van my ‘n plastiekmens gemaak. Niks het my gepla nie. Daar was nie hartseer of vreugde nie. Ek het gepraat soos ‘n mens, gelyk soos ‘n mens, maar daar binne was niks. As ek vandag terugkyk, weet ek nie hoe my man en kind met my saamgeleef het nie.

In werk het ek ongelooflik presteer. My arme liefies moes maar oorleef en saamleef. Dit was asof iets my permanent gedryf het. Ek moes die beste wees, moes alles in oortreffende trap regkry. In die middel van die gehol na niks, besluit ek om die Prozac te los. Sjoe, wat ‘n fout. Ek  beland in die hospitaal vir drie dae. Ek word aan die slaap gehou. Psigiater toe, lank preek oor hoe mens nie net goed los nie. Die tweede vorteks suig vir my tot in my murg uit.

Ek bedank my werk, en gaan sit by die huis. Nie dat ons dit kan bekostig nie. Stadig maar seker lap ek my hart en gemoed reg. Ek probeer wel een oggend onder die stort staan met my mond wawyd oop, miskien versuip ek so. Ja, wel. Jy mag maar lag soos ons almal vir Griet gelag het toe sy haar kop in die oond druk en die kokkerot daar kry. Dit was so ‘n oomblik.

In al hierdie chaos was daar vir my konstantes. My gesin en my kinderlike geloof. Hierdie is nie hoe ek veronderstel was om te wees nie. Dis nie wat my lewe moet wees nie. Ek het medikasie as ‘n hulpmiddel gesien, en besef daar moet binne my ‘n rede vir leef wees. Daar is binnewerk wat net ek kon doen. Ek het besef uit die gat kom ek slegs uit as ek myself aan my eie skoenveters ophys -moeilik, maar met ‘n helse lot wilskrag, sal jy kan!

En so, moedig veg ek voort. Bereik weer sukses. My liefies oorleef met ‘n reuse liefhê geduld. Tot my middeljare en my dierbare skoonmoeder se heengaan die derde vorteks ontketen.

Ek gooi alles wat ek het in my ma se versorging. Ry haar op en af, toe sy bitterlik siek word, en die koors haar ylend en in die war het, belowe ek vir haar, nes Rut vir Noami belowe het: “Waar jy gaan, sal ek saam gaan”.  My arme gesin en die skonies – broers en susters – kry nie asemhaalkans nie. Ek bestuur ma se probleme en siekte soos ‘n masjien. En toe sy dood is, sit ek met niks, en ‘n eksistensiële krisis.

Om dinge verder te kompliseer oorleef ons ‘n bye aanval net-net. Ek kom agter dat ek weer in ‘n konstante veg- of vlug staat verkeer. My maag is hol, my kopvel tintel. Ek is moerig verby. My gesin paai, en troos en raas.

Ek land befoeterd-betraand by die psigiater. Sy is moedeloos en bestel ‘n toets – ja, daai een wat ek julle al van vertel het wat by ongevalle toegedien moet word ingeval die kortisol jou ‘n hartaanval gee. Ek het daar die lekkerste slaap geslaap en die storm het met die hulp van Serdep oor tyd bedaar. Maar weer, daai selfwerk, alleen, net jy en God, dis daai werk wat die storms werklik laat bedaar.

Vandag kyk ek terug en my bek hang oop. Daar lê die antwoord – binnewerk, sielewerk. Die besef dat jy in die vorteks geplaas word om verder te groei. Jy word geboetseer, geslyp, geskaaf, geskuur. Tot een oggend waar jy stil wag vir die son wat saggies oor die kim kom loer, en die hemel oesterskulp ligpienk en oranje en blou kom inkleur, en God jou so binne in jou hart die koesterendste drukkie gee. Die warmte van leef en dankbaar en vol ootmoed.

Lewensreise is vol opdraand en afdraand. Sommiges kan jy nie veel beplanning doen nie. Hulle gebeur, en jy moet gaan. Die lewe is so. Ons moet maar stap. In vertroue en geloof.

Glo jy is uniek, hier om ‘n rede. Om ‘n verskil te maak en ook te leer van jouself. Dat jou siel saak maak tot in ewigheid.  En as jy nou ‘n pilletjie nodig het, of terapie, dit maak nie saak nie. Dieselfde Skepper wat jou bedraad het, en jou hare op jou kop ken, Hy het ook daai slim dokter of medisynemaker net so lief. Dink so daaraan en vat al die hulp wat jy kan kry.

Onthou ook net dis jou gemoedsbekak – jy en hy moet ook leer saamleef.  As julle so saam loop hou tog styf aan God se Vaderhand vas. Hy sal jou teen daai skoenveter uit die gat help en Gemoedsbekak op sy plek sit. Hy  is goed so.